Askerden firar etmenin cezası, 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu kapsamında düzenlenen ciddi bir askerî ceza hukuku konusudur.
Askerî Ceza Kanunu’nun 66’ncı maddesinde, kıtasından veya görevi gereği bulunmak zorunda olduğu yerden izinsiz olarak altı günden fazla uzaklaşan asker kişiler ile izin, istirahat veya hava değişimi sonrasında dönmesi gereken tarihten itibaren altı gün içinde özürsüz olarak dönmeyenler için firar hükümleri bulunmaktadır. Temel hükümde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Kanun Yolu
Bu nedenle “birlikten çıkıp geri dönmemek” yalnız disiplin meselesi olarak görülmemelidir.
Firar Nedir?
Firar, asker kişinin görev yaptığı birlik veya bulunması gereken askerî ortamdan izinsiz ayrılması ve kanunda belirlenen süreyi aşmasıyla ortaya çıkan askerî suçtur.
Kanunun 66’ncı maddesinde iki temel durum bulunmaktadır:
- Birlik veya görev yerinden izinsiz uzaklaşmak,
- İzin, istirahat veya hava değişimi bittikten sonra süresinde dönmemek.
Her iki durumda da sürenin hukuki değerlendirmesi önemlidir. Türkoğlu Avukatlık Ofisi
Bir Gün Birlikten Kaçmak Firar mı?
Her izinsiz ayrılma doğrudan Askerî Ceza Kanunu’nun 66’ncı maddesindeki firar suçunu oluşturmaz.
Daha kısa izinsiz ayrılıklar askerî disiplin mevzuatındaki “kısa süreli kaçmak” gibi başka hükümler kapsamında değerlendirilebilir.
TSK Disiplin Kanunu kısa süreli kaçmayı ayrıca disiplin başlığı altında düzenlemektedir. LEXPERA
Somut olayda hukuki sınıflandırma yetkili makamlarca yapılır.
Altı Gün Kuralı
Askerî Ceza Kanunu’nun 66’ncı maddesi barış döneminde:
- Birlikten izinsiz altı günden fazla uzaklaşmayı,
- İzin veya istirahat sonrası dönmesi gereken tarihten itibaren altı gün içerisinde özürsüz dönmemeyi
firar kapsamında düzenlemektedir. Kanun Yolu
Süre hesabı somut olay açısından kritik olduğundan kişinin kendi başına hukuki sonuç hesaplamaması gerekir.
Firarın Cezası Ne?
Kanunun temel hükmünde firar suçu için bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası düzenlenmiştir. Kanun Yolu
Bazı ağırlaştırıcı durumlarda alt sınır farklılaşabilir.

Hangi Durumlarda Ceza Ağırlaşabilir?
Askerî Ceza Kanunu 66’ncı maddede belirli durumlarda cezanın iki yıldan aşağı olamayacağını düzenlemektedir.
Kanunda örnek olarak:
- Askerî hizmete tahsis edilmiş bazı eşyaların beraber götürülmesi,
- Hizmet sırasında kaçma,
- Tekerrür
gibi hâller bulunmaktadır. Türkoğlu Avukatlık Ofisi
Somut olayın hangi fıkraya gireceğine mahkeme karar verir.
İzin Dönüşünde Geç Kalmak Firar mı?
İzin süresini geçirmek ile firar arasında süre ve olayın koşulları bakımından ayrım vardır.
Kısa süreli izin aşımı disiplin hükümleri kapsamında değerlendirilebilirken kanunda belirtilen sürelerin aşılması askerî ceza hukuku bakımından daha ciddi sonuç doğurabilir.
Bu nedenle izin dönüş tarihini “birkaç gün sonra giderim” mantığıyla esnetmek ciddi risk taşır.
Geçerli Mazeret Varsa
Sağlık veya başka ciddi bir olay nedeniyle birliğe dönemeyen kişinin durumu belgelendirilebilir.
Ancak kişinin kendi kendine:
“Mazeretim vardı.”
demesi yeterli olmayabilir.
Mazeretin:
- Gerçek,
- Belgeli,
- Yetkili makamlara bildirilebilir
nitelikte olması önemlidir.
Firar Eden Asker Kendiliğinden Dönerse
Kendiliğinden birliğe dönmek olayın bütün sonuçlarını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Firar süresi ve olayın şartları kayıt altına alınabilir ve adli işlem devam edebilir.
Bununla birlikte kişinin dönüş biçimi somut dosyanın değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.
Yakalanırsa Ne Olur?
Firar durumundaki asker kişi hakkında askerî ve adli makamlarca işlem yürütülebilir.
Yakalandıktan sonra:
- Birliğe teslim,
- İfade,
- Soruşturma,
- Yargılama
süreçleri gündeme gelebilir.
Her olayda aynı usulün birebir uygulanacağı söylenemez.
Firar Süresi Askerlikten Sayılır mı?
Firar süresinin askerlik hizmeti bakımından ayrıca kayda alınması mümkündür.
Askeralma Yönetmeliğinde firar ve izin tecavüzü gibi hizmet süresini etkileyen bilgilerin kuvvet komutanlıkları tarafından Bakanlığa bildirildiği belirtilmektedir. Milli Savunma Bakanlığı
Bu nedenle firar ederek askerlik süresinin “takvimde akmaya devam edeceği” düşünülmemelidir.
Firar Terhis Tarihini Etkiler mi?
Hizmetten sayılmayan süreler eksik askerlik süresinin tamamlanmasını gerektirebilir.
Dolayısıyla firar, kişinin normalde beklediği terhis tarihinde ayrılmasını engelleyebilir.
Kesin hesap birlik ve askerlik kayıtlarına göre yapılır.
Bedelli Askerlikte Firar
Bedelli askerlikte konu daha da kritik olabilir.
MSB’nin güncel bedelli askerlik işlemleri açıklamasına göre temel askerlik eğitimine katıldığı halde firar veya hava değişimi/izin tecavüzü suçlarını işleyenler bedelli askerlik kapsamından çıkarılabilir ve kalan hizmetleri erbaş-er statüsünde tamamlatılabilir. Milli Savunma Bakanlığı
Bu şekilde kapsamdan çıkarılanların yeniden bedelli askerlik başvurusu kabul edilmeyebilir.
Yabancı Ülkeye Firar
Askerî Ceza Kanunu’nun 67’nci maddesinde yabancı ülkeye firar ayrıca düzenlenmiştir.
Belirli durumlarda bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Son Karar
Bu durum standart birlikten uzaklaşma fiilinden ayrı değerlendirilir.
Firar Profesyonel Askerliği Etkiler mi?
Evet.
Uzman erbaş, astsubay veya subay gibi profesyonel statüler açısından firar:
- Ceza soruşturması,
- Disiplin,
- Mesleki statü,
- Personel işlemleri
bakımından ciddi sonuçlar doğurabilir.
Personel temin şartlarında dahi firar suçundan mahkûmiyet belirli askerî kariyer başvurularında engel oluşturabilecek suçlar arasında sayılmaktadır. Personel Temin
Birliğe Dönemiyorsanız Ne Yapmalısınız?
Sağlık veya olağanüstü bir durum nedeniyle dönüşte sorun varsa:
- Birliğiniz,
- Askerlik şubesi,
- İlgili resmî makamlar
ile mümkün olduğunca hızlı iletişim kurulmalıdır.
Sorunu sessizce bekletmek, durumun hukuki ağırlığını artırabilir.

Firar ile Bakaya Aynı mı?
Hayır.
Bakaya, henüz birliğine katılmamış yükümlünün sevk yükümlülüğüne ilişkin askerlik durumudur.
Firar ise askerî kişi statüsündeki kişinin bulunması gereken birlik veya görev yerinden izinsiz uzaklaşmasıyla bağlantılı askerî suçtur.
İki kavram birbirine karıştırılmamalıdır.
Hukuki Destek
Firar isnadı ceza davasına dönüşebilecek ciddi bir konudur.
Kişi:
- İfade verecekse,
- Hakkında soruşturma başladıysa,
- Uzun süre birlik dışında kaldıysa
askerî ceza hukuku alanında çalışan bir avukattan somut hukuki destek almalıdır.
Güncel Bilgiyi Doğrulama
Askerlik işlemleri, başvuru koşulları ve birlik içi uygulamalar zaman içinde değişebilir. Bu nedenle konu hakkında karar verirken sosyal medya paylaşımları veya eski deneyim anlatıları tek başına yeterli kaynak sayılmamalıdır. Millî Savunma Bakanlığı, Personel Temin sistemi, e Devlet üzerindeki kişisel askerlik ekranı ve ilgili resmî kurum duyuruları esas alınmalıdır. Resmî sayfada yayın tarihi ile başvuru dönemini kontrol etmek, süresi dolmuş bir koşulun güncelmiş gibi değerlendirilmesini önler.
Kişisel Durumun Etkisi
Genel bir açıklama herkes için aynı sonucu doğurmayabilir. Yaş, öğrenim durumu, sağlık değerlendirmesi, celp dönemi, statü ve daha önce yapılan işlemler kişisel sonucu etkileyebilir. Bu yüzden yalnız başlığa bakarak uygunluk veya yaptırım sonucu çıkarmak yerine kişinin kendi kayıtları üzerinden değerlendirme yapılmalıdır. Ekranda görülen açıklama ile genel internet bilgisinin çelişmesi hâlinde ilgili askerlik şubesi ya da yetkili başvuru birimiyle görüşmek daha güvenli bir adımdır.
Sonuç
Askerden firar etmenin cezası, Askerî Ceza Kanunu’nun 66’ncı maddesinde temel olarak bir yıldan üç yıla kadar hapis olarak düzenlenmiştir. Kanun Yolu Resmî ve güncel bilgiler için Milli Savunma Bakanlığı internet sitesini takip etmek faydalı olur. Konuyla ilgili Asker Dövmek Suç mu? yazımıza da göz atabilirsiniz.
Fakat süre, kişinin izinli olup olmadığı, hizmet sırasında kaçıp kaçmadığı ve diğer olay koşulları cezanın değerlendirilmesini etkiler.
Firar ayrıca askerlik hizmet süresini ve bedelli askerlik hakkını da etkileyebilir. Bu nedenle konu basit bir “izinsiz birkaç gün” meselesi olarak görülmemelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Askerden firar etmek suç mu?
Evet. Askerî Ceza Kanunu’nda firar ayrıca suç olarak düzenlenmiştir.
Firar cezası kaç yıl?
Temel hükümde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası bulunmaktadır.
Bir gün birlikten kaçmak firar mı?
Her kısa izinsiz ayrılma doğrudan 66’ncı maddedeki firar suçunu oluşturmaz. Daha kısa süreli olaylar farklı disiplin hükümlerine konu olabilir.
Firar süresi askerlikten sayılır mı?
Firar hizmet süresini etkileyen durumlardandır ve eksik hizmetin tamamlanması gerekebilir.
Bedelli asker firar ederse ne olur?
MSB düzenlemesine göre bedelli kapsamından çıkarılma ve kalan hizmetin erbaş-er statüsünde tamamlatılması gündeme gelebilir.