Askerde kavga etmenin cezası, kavganın nerede gerçekleştiğine, fiziksel saldırı olup olmadığına, yaralanmanın meydana gelip gelmediğine ve olaya karışan kişilerin askerî statülerine göre değişebilir.
Askerlikte sözlü tartışma ile bir kişiye fiziksel olarak vurmak aynı şekilde değerlendirilmez. Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu, meşru savunma şartları dışında askerî mahal içerisinde fiilen birisine vurmayı “kavga etmek” olarak tanımlamaktadır. Bu davranış askerî disiplin bakımından sonuç doğurabilir. Sahil Güvenlik Komutanlığı
Fiziksel saldırı aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında kasten yaralama suçunu da oluşturabilir. Bu nedenle tek bir olay hem disiplin hem de adli süreç açısından incelenebilir.
Askerde Kavga Etmek Disiplin Suçu mu?
Askerî ortamda fiziksel kavga yalnız kişiler arasındaki özel anlaşmazlık olarak görülmez.
6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu’nun 19’uncu maddesinde “kavga etmek”, meşru savunma şartları saklı kalmak kaydıyla askerî mahal içerisinde fiilen birisine vurmak şeklinde düzenlenmiştir. LEXPERA
Dolayısıyla askerî birlikte başka bir personele fiziksel saldırıda bulunmak disiplin işlemi başlatılmasına neden olabilir.
Ancak uygulanacak disiplin yaptırımının niteliği kişinin:
- Er veya erbaş,
- uzman erbaş,
- astsubay,
- subay
gibi statüsüne ve olayın şartlarına göre değerlendirilir.
Askerde Birine Vurmak Suç mu?
Fiziksel saldırı aynı zamanda genel ceza hukuku bakımından da değerlendirilebilir.
Türk Ceza Kanunu’nun 86’ncı maddesinde başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan davranış kasten yaralama olarak düzenlenmiştir. Güncel temel hükümde bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Mevzuat
Fiilin kişi üzerindeki etkisi basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafifse farklı yaptırım hükümleri uygulanabilir.
Dolayısıyla “sadece bir kere vurdum” ifadesi, olayın hukuki sonuç doğurmayacağı anlamına gelmez.
Darp Meydana Gelirse Ne Olur?
Kavga sonucunda:
- Morarma,
- kesik,
- kırık,
- baş veya yüz yaralanması,
- başka fiziksel zarar
meydana gelmesi olayın hukuki değerlendirmesini etkileyebilir.
Yaralanmanın niteliği sağlık kuruluşunda yapılan muayene ve düzenlenen raporla tespit edilebilir.
Daha ciddi yaralanmalar daha ağır hukuki sonuçlara neden olabilir.
Askerde Kavga Sonucu Hem Disiplin Hem Ceza Verilebilir mi?
Mümkündür.
Askerî disiplin süreci ile ceza soruşturması farklı hukuki alanlardır.
Bir davranış:
- Birlik düzenini bozduğu için disiplin yaptırımına,
- Bir kişiyi yaraladığı için ceza soruşturmasına
aynı anda konu olabilir.
Bu nedenle “komutan ceza verdi, dava olmaz” veya “savcılık ilgileniyor, askerî disiplin işlemi yapılamaz” şeklindeki genellemeler doğru değildir.
Sadece Tartışmak Kavga Sayılır mı?
Her sözlü tartışma, Disiplin Kanunundaki “kavga etmek” tanımına otomatik olarak girmez.
Kanundaki kavga tanımı fiziksel olarak birisine vurmayı esas almaktadır. Kanun Yolu
Ancak sözlü tartışma sırasında:
- Hakaret,
- tehdit,
- emre itaatsizlik,
- üste saygısızlık
gibi başka davranışlar gerçekleşirse bunlar ayrı şekilde değerlendirilebilir.
Dolayısıyla fiziksel temasın olmaması “hiçbir disiplin sonucu olmaz” anlamına da gelmez.
Kavga Eden İki Asker de Ceza Alır mı?
Her olay kendi koşullarına göre değerlendirilir.
Kimin:
- Fiziksel saldırıyı başlattığı,
- Karşı tarafın nasıl karşılık verdiği,
- Meşru savunma bulunup bulunmadığı,
- Olayı kimin devam ettirdiği
incelenebilir.
“İkimiz de kavga ettik, otomatik aynı cezayı alırız” şeklinde kesin bir kural yoktur.
Meşru Savunma Varsa Ne Olur?
TSK Disiplin Kanunundaki kavga tanımı açık biçimde meşru savunmaya ilişkin şartları saklı tutmaktadır. Sahil Güvenlik Komutanlığı
Bu nedenle kendisine yönelik haksız saldırıyı gerekli ve ölçülü biçimde savuşturan kişinin durumu, saldırıyı başlatan kişiyle aynı şekilde değerlendirilmeyebilir.
Ancak meşru savunma:
- İntikam almak,
- Kavga bittikten sonra geri dönüp vurmak,
- Sözlü tartışma nedeniyle saldırmak
anlamına gelmez.
Somut değerlendirme yetkili makamlar tarafından yapılır.
Amir veya Üste Fiziksel Saldırı
Kavganın taraflarından birinin amir veya üst olması halinde farklı askerî ceza hükümleri gündeme gelebilir.
Amire veya üste yönelik fiilî saldırılar Askerî Ceza Kanununda ayrıca düzenlenmiştir.
Bu nedenle aynı rütbe veya statüdeki iki personelin kavgasıyla asta veya üste yönelik fiziksel saldırının hukuki değerlendirmesi aynı olmayabilir.
Komutan Askere Vurabilir mi?
Hayır, askerî disiplin sistemi komutana keyfî fiziksel şiddet uygulama yetkisi vermez.
Eğitim veya disiplin sağlama amacı:
- Tokat,
- Yumruk,
- Tekme,
- Fiziksel kötü muamele
için genel bir hukuki gerekçe değildir.
Böyle bir olay yaşandığında ilgili askerî ve adli başvuru yolları kullanılabilir.
Darp Raporu Alınabilir mi?
Fiziksel saldırıya maruz kalan kişi sağlık hizmetine başvurabilir.
Tıbbi muayene:
- Yaralanmanın niteliğini,
- Yerini,
- Tedavi gerekip gerekmediğini
belgeleyebilir.
Bu kayıtlar daha sonra yürütülecek disiplin veya adli soruşturmada önem taşıyabilir.
Kavga Sırasında Hakaret Edildiyse
Kavga sırasında yalnız fiziksel saldırı değil:
- Hakaret,
- Tehdit,
- Mala zarar verme
gibi başka fiiller de meydana gelebilir.
Bu durumda olay tek bir “kavga cezası” üzerinden değerlendirilmek yerine birden fazla hukuki başlık altında incelenebilir.
Askerde Kavga Terhisi Etkiler mi?
Disiplin veya adli süreç askerlik hizmetini etkileyebilir.
Özellikle hizmetten sayılmayan süreler veya başka askerî işlemler söz konusu olduğunda terhis tarihi üzerinde sonuç doğması mümkündür.
Ancak her kavganın otomatik olarak askerliği belirli sayıda gün uzattığını söylemek doğru değildir.
Profesyonel Askerî Personel İçin Sonuç
Uzman erbaş, astsubay ve subay gibi profesyonel personelde disiplin işlemlerinin etkisi yalnız kısa vadeli olmayabilir.
Personelin:
- Disiplin sicili,
- Görev durumu,
- Sözleşmesi,
- Mesleki geleceği
açısından da sonuçlar ortaya çıkabilir.
Bu nedenle profesyonel personelin karıştığı fiziksel olaylar kariyer bakımından ayrıca önem taşır.
Kavga Çıkarsa Ne Yapılmalı?
Fiziksel çatışmayı mümkün olduğunca büyütmemek gerekir.
Güvenli yaklaşım:
- Fiziksel teması sonlandırmak,
- Yetkili personele durumu bildirmek,
- Yaralanma varsa sağlık yardımına başvurmak,
- Olayın doğru şekilde kayıt altına alınmasını sağlamaktır.
Karşılık vermek veya daha sonra yeniden saldırmak hukuki durumu daha karmaşık hale getirebilir.
Sosyal Medyada Kavga Görüntüsü Paylaşmak
Askerî tesis içerisinde yaşanan olayı telefonla çekip internete yüklemek ayrıca sorun oluşturabilir.
6413 sayılı Kanunda askerî kimlik, görev, faaliyet, belge, konum veya bunları içeren görsel ve işitsel materyallerin izinsiz paylaşılmasına ilişkin ayrı disiplin hükümleri bulunmaktadır. Dijital Vergi Merkezi
Bu nedenle olayın sosyal medyada paylaşılması yeni bir disiplin meselesi yaratabilir.
Hukuki Destek Ne Zaman Alınmalı?
Olay sonucunda:
- İfade alınacaksa,
- Savcılık soruşturması başladıysa,
- Ciddi yaralanma meydana geldiyse,
- Ağır disiplin yaptırımı söz konusuysa
bir avukattan somut dosyaya ilişkin hukuki destek alınması faydalı olabilir.
İnternet içerikleri bireysel dosyadaki delilleri ve olayın ayrıntılarını değerlendiremez.
Sonuç
Askerde kavga etmenin cezası, kavganın biçimine ve sonucuna göre değişir. Askerî mahal içerisinde birisine fiziksel olarak vurmak disiplin mevzuatında “kavga etmek” kapsamında değerlendirilirken, yaralanmaya neden olan davranış aynı zamanda Türk Ceza Kanunundaki kasten yaralama hükümlerine konu olabilir. Sahil Güvenlik Komutanlığı Resmî ve güncel bilgiler için Milli Savunma Bakanlığı internet sitesini takip etmek faydalı olur.
Bu nedenle askerlikte kavga yalnız “komutan azarlar ve kapanır” düzeyinde görülmemelidir. Disiplin ve adli süreçler birlikte ortaya çıkabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Askerde kavga etmek suç mu?
Fiziksel kavga askerî disiplin işlemi doğurabilir. Yaralama veya başka suç unsuru varsa adli süreç de başlayabilir.
Askerde birine vurursam ne olur?
Olayın şartlarına göre disiplin yaptırımı ve kasten yaralama kapsamında adli işlem gündeme gelebilir.
İki asker kavga ederse ikisi de ceza alır mı?
Her kişinin davranışı ayrı değerlendirilir. Kavgayı başlatan, saldırının niteliği ve meşru savunma olup olmadığı dikkate alınabilir.
Meşru savunma kavga sayılır mı?
Kanundaki kavga tanımında meşru savunma şartları saklı tutulmuştur. Ancak savunmanın gerekli ve ölçülü olması önemlidir.
Komutan askere vurabilir mi?
Askerî disiplin, personele keyfî fiziksel şiddet uygulanması için hukuki yetki oluşturmaz.
